Tổng quan về loài mối

 

Mối là loài côn trùng xã hội, sống theo bầy đàn đã tồn tại đã hàng triệu năm, mối là sinh vật sống lâu năm nhất trên thế giới do khả năng thích nghi với sự thay đổi của môi trường. chúng có đời sống xã hội chặt chẽ, sống kín đáo trong đất và trong các giá thể bằng gỗ. Mối không những phá hại những nhà tranh tre nứa là, nhà cấp 4 mà chúng còn xâm nhập gây hại những cấu kiện bằng gỗ trong cao ốc nhiều tầng, chúng còn phá hoại cây trồng… các sản phẩm có nguồn gốc từ xenlulô, len dạ…

Ở Việt Nam theo thống kê chưa đầy đủ mỗi năm mối gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng. Vì vậy, công tác phòng chống diệt mối là hết sức cần thiết, tránh những thiệt hại do mối gây ra.

TÌM HIỂU VỀ LOẠI HÌNH MỐI SINH SẢN

Đối với loại hình này thân hình tương đối lớn, nhất là mối chúa có phần bụng cực kỳ to, cơ thể chúng có cơ quan sinh sản phát dục hoàn chỉnh, nên trong quần thể mối chúa có chức năng giao phối và đẻ trứng, về nguồn gốc và hình thái trong loại hình này không giống nhau có thể chia thành 3 đẳng cấp như sau:

  1. Mối vua và mối chúa nguyên thuỷ: Mối cánh trưởng thành sau khi bay giao hoan, rụng cánh ghép đôi giao phối và sinh sản gọi là mối vua mối chúa nguyên thuỷ (đầu tiên). Về hình thái có màu thẫm hơn, rắn chắc hơn, có mắt kép và mắt đơn phát triển một đặc điểm để nhận biết là mặt lưng của ngực giữa và ngực sau còn giữ lại hai đôi vảy cánh chúng có sức sinh sản lớn, mối vua có chức năng thụ tinh, mối chúa sinh sản.
  2. Mối vua mối chúa bổ sung cánh ngắn: Loại hình này có thể không phải là đẳng cấp phổ biến tồn tại. Về hình thái thì màu sắc của thân hơi nhạt và mềm hơn, có mắt kép và có đặc điểm để nhận biết là ngực giữa và ngực sau có hai đôi cánh nhỏ, ngắn giống như cánh con cào cào còn non, sức sinh sản yếu hơn mối vua, mối chúa nguyên thuỷ. Mối vua mối chúa cánh ngắn thường xuất hiện khi mối vua và mối chúa nguyên thuỷ chết, nhưng cũng có khi tồn tại đồng thời.
  3. Mối vua và mối chúa không cánh: Loại hình này tồn tại không phổ biến, ít thấy, về hình thái thì màu mắc thân thể nhạt thường là màu vàng có khi là màu trắng, cơ thể mềm, không có cánh và mắt kép. Một đặc điểm nổi bật của mối vua và mối chúa không cánh là không bao giờ bay ra khỏi tổ vì không có cánh đầy đủ và không có cánh để bay giao hoan phân đàn. Loại hình này thường xuất hiện khi mối vua và mối chúa nguyên thuỷ chết.
Mối chúa trưởng thành có thể đẻ 30.000 trứng mỗi ngày

Lượng trứng do mối chúa đẻ ngày càng tăng theo tuổi của chúng. Khi mối chúa đạt đến tuổi sinh sản khoảng từ năm thứ 10 trở đi thì lượng trứng đẻ mỗi vụ trở lên kỷ lục, khiến người ta có thể ví mối chúa như cái “máy sản xuất trứng” chúng có thể đẻ tới 30.000 quả trứng trong một ngày. Bởi chúng có thể sống trong nhiều năm, và có thể sản xuất khoảng 165 triệu trứng trong cuộc đời.

TÌM HIỂU VỀ LOẠI HÌNH MỐI KHÔNG SINH SẢN

  1. Mối lính: hầu hết chủng loại mối đều có mối lính. Mối lính có chức năng bảo vệ quần thể mối. Do chuyển hoá bộ phận miệng hàm trên rất phát triển dùng để bảo vệ nên mối lính mất đi chức năng tự lấy thức ăn cho mình, để tồn tại mối thợ phải mớm thức ăn cho mối lính.
  2. Mối thợ: Mối thợ là đẳng cấp chiếm đông nhất trong loại hình không sinh sản của quần thể mối. Mối thợ chia ra làm mối đực và mối cái nhưng cơ quan sinh sản phát dục không hoàn chỉnh, do vậy chúng không đẻ được. Mối thợ đảm nhận nhiệm vụ kiếm thức ăn, xây tổ, làm đường mui, mớn thức ăn cho mối vua, mối chúa, mối lính, chăm sóc mối non, vận chuyển trứng mối để duy trì sinh sống của quần thể mối.
  3. Thời kỳ bay giao hoan phân đàn:

Hiện tượng bay giao hoan phân đàn (vũ hoá) là một đặc tính sinh học của mối, qua đó mà mối duy trì được nòi giống và phát triển. Mối bay giao hoan phân đàn từ tháng 4 đến tháng 8 hàng năm, thời gian bay giao hoan sớm hay muộn tuỳ thuộc từng loài mối và khí hậu cụ thể hàng năm mà thay đổi, nhưng thời gian bay giao hoan phân đàn tập trung vào tháng 4,5,6,7.

Mối non cánh ngắn và mối cánh ngắn sau khi hoàn thành lần lột xác cuối cùng thì thành mối cánh trưởng thành. Mối cánh trưởng thành còn lưu lại trong quần thể nó đang sống một thời gian đợi đến khi ngoại cảnh thích nghi nó mới bay ra ngoài. Hiện tượng này gọi là phân đàn, bay giao hoan.

Sau một tuần lễ ghép đôi, giao phối rồi đẻ trứng, năng lực đẻ trứng tuỳ theo loài, nhưng nói chung lúc đầu đẻ ít sau đẻ nhiều. Lúc này mối cánh trưởng thành rụng cánh đực gọi là mối vua, còn mối cánh trưởng thành cái đuợc gọi là mối chúa, phần bụng dài ra và to ra.

Tuổi thọ của các cá thể mối và quần thể mối cho đến nay vẫn chưa rõ ràng, mối thợ tuổi thọ trung bình 2-3 năm. Cò n mối vua mối chúa có loài sống đến 25 năm.

CÁC LOẠI MỐI PHỔ BIẾN TẠI VIỆT NAM

Mối gỗ khô (Kalotermitidae)                                 Mối gỗ ẩm (Rhinotermitidae)                                          Mối đất (Termitidae)

Hiện nay theo thống kê có hơn 2.700 loài mối khác nhau trên thế giới. Mỗi loại mối có các đặc tính khác nhau vì thế khả năng gây hại cũng khác nhau. Mối gây hại chủ yếu tại Việt Nam hiện nay hiện nay có 3-4 giống thuộc 3 họ khác nhau là mối thuộc họ Kalotermitidae, Họ Rhinotermitidae và Họ Termitidae.

Nhận biết được chính xác loại mối và đặc điểm sinh học của chúng sẽ có phương pháp diệt và phòng hiệu quả nhất.

  1. Mối gỗ khô (Kalotermitidae): Tổ mối hoàn toàn nằm trong kết cấu gỗ, không liên hệ với đất và nguồn nước và trong tổ không có vườn nấm.
  2. Mối gỗ ẩm (Rhinotermitidae): Tổ mối thường ở dưới mặt đất, đôi khi trong tường, trong gỗ, trong panen, hộp kỹ thuật. Tổ luôn liên hệ với đất và nguồn nước và trong tổ không có vườn nấm.
  3. Mối đất (Termitidae): Tổ chỉ ở trong đất, có dạng nổi hoặc chìm, trong tổ có vườn nấm.
  4. Thức ăn của mối:

Thức ăn của mối chủ yếu có nguồn gốc từ thực vật, các loại nấm được cấy trong tổ. Quá trình dinh dưỡng của mối diễn ra như sau: Thức ăn do mối thợ nuốt vào trong cơ thể sau đó mối thợ đem thể dịch thức ăn đã được tiêu hoá hoặc tiêu hoá một phần trong cơ thể ựa ra đường miệng hoặc bài tiết ra đường hậu môn để bón cho mối vua, mối lính, mối non, mà bản thân chúng cũng không lấy được thức ăn giữa nhứng mối thợ cũng bón cho nhau bằng miệng. Quá trình tiêu hoá thức ăn diễn ra như vậy là nhờ trong ruột mối có những vi sinh vật cộng sinh và những vi sinh vật này có khả năng phân huỷ Xenlulo thành monoacarit là sản phẩm mà mối có thể hấp thụ được.

Tập quán của chúng là liếm và ăn phân lẫn nhau nên vi sinh vật cộng sinh cũng chuyển từ ruột con mối này sang ruột con mối khác. Trong trường hợp những con mối thợ nuốt phải chất độc chúng lại ựa ra bón cho nhau và liếm, ăn phân của nhau chúng sẽ bị chúng độc lây truyền mà chết. Nghiên cứu này đã được vận dụng để diệt mối nhà phá hoại công trình xây dựng đã đem lại kết quả rất tốt.

MỐI XÂM NHẬP VÀO CÁC CÔNG TRÌNH BẰNG CON ĐƯỜNG NÀO?

 Có nhiều người cho rằng đối với nhà cao tầng toàn bê tông, cốt thép chắc chắn thì mối khó có khả năng xâm nhập được nên thường chủ quan không phòng mối khi xây dựng, sau khi đưa công trình vào sử dụng vài năm đã bị mối xâm nhập phá hoại và đây là những nguyên nhân chủ yếu mối xâm nhập vào ngôi nhà của  bạn:

  1. Mối có sẵn trong nền đất hoặc công trình cũ, trong khi cải tạo hoặc xây dựng mới chủ công trình không xử lý phòng chống mối xử lý, sau một thời gian nhất định chúng tiếp tục phát triển, lập thêm tổ mới và gây hại cho công trình.
  2. Mối cánh bay vào làm tổ trong công trình trước khi lát nền hoặc mối cánh tìm được khe, kẽ thích hợp để làm tổ trong công trình, ngay cả khi công trình đang thi công hoặc đã đưa vào sử dụng.
  3. Đàn mối kiếm ăn di chuyển từ môi trường hoặc các công trình, các cây cối lân cận vào công trình qua tường, móng công trình. Ngoài ra có thể do mối có sẵn trong các đồ dùng bằng gỗ hoặc các cấu kiện khác có thể được con người vô tình đưa vào công trình.

Và mối có xâm nhập phá hoại tại những công trình xây kiên cố hay không?

Qua nhiều năm thực tế khảo sát và xử lý phòng chống mối tại các công trình cho thấy mối có thể xâm nhập phá hoại tại tất cả các công trình kiên cố cao tầng. Tại những công trình này điều kiện để mối xâm nhập, sinh trưởng và phát triển rất thuận lợi, bởi:

– Tầng đất (hoặc cát) nền thường cao, mối dễ làm tổ, tổ không bị ngập nước.

– Do công trình được bao kín, lại có nhiều thiết bị sinh nhiệt hoặc giàm nhiệt (như quạt điện, điều hoà, tủ lạnh vv…), nhiệt độ phòng thường chênh lệch so với ngoài trời, mùa đông thường ấm áp, mùa hè mát rất thích hợp để mối phát triển.

– Do hệ thống ống nước, cáp điện xuyên rải khắp công trình là chỗ dựa để mối xâm nhập và di chuyển phá hoại.

– Những công trình xây kiên cố thường có nguồn thức ăn vô tận với mối, bao gồm: Các vật liệu bằng tre, gỗ, giấy còn lưu giữ trong nền đất hoặc bám dính công trình trong thời gian thi công chưa được làm sạch; các vật dụng trang trí nội thất bằng tre, gỗ, giấy; các khoáng chất có sẵn trong cát nền; các loại thức ăn công nghiệp khác do người sử dụng công trình trữ chứa hoặc vô tình để rơi vãi tại công trình…Ngoài ra cọc tre tươi dùng chống lún công trình và nước rò rỉ từ các ống nước chôn ngầm cũng là nguồn sống đáng giá của mối.

=> CON ĐƯỜNG MỐI XÂM NHẬP VÀO CÁC CÔNG TRÌNH

Tại Nha Trang- Khánh Hòa, Công ty TNHH Diệt Mối – Khử Trùng Miền Trung (Miền Trung Pest) là một trong những công ty chuyên cung cấp dịch vụ diệt mối tận gốc và xử lý phòng chống mối cho công trình xây dựng, đại lý phân phối thuốc diệt mối, hộp nhữ mối chính hãng có chất lượng cao, uy tín với giá cả hợp lý. 

Các bạn có thể đến Miền Trung Pest số 07B Hồng Bàng- Nha Trang hoặc gọi số Hotline 0903 27 27 87 gặp kỹ sư Chương để được tư vấn, hướng dẫn cụ thể và chọn cho mình phương pháp diệt mối và phòng chống mối phù hợp.

 

0903 27 27 87
(KS Chương)